Đau sau thay khớp háng là một phần của quá trình hồi phục và thường thuyên giảm theo thời gian. Tuy nhiên, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh. Một số trường hợp kéo dài với mức độ nghiêm trọng tăng dần còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Vậy, làm sao để giảm đau nhức và khó chịu sau phẫu thuật? Khi nào cần thăm khám?
Mổ thay khớp háng có đau không?
Mổ thay khớp háng có thể gây đau trong và sau phẫu thuật với mức độ từ nhẹ đến dữ dội. Cơn đau thường xuất hiện quanh vết mổ hoặc vùng mông và đùi, đặc biệt trong tuần đầu hoặc khi vận động, tì đè vật nặng lên chân phẫu thuật. Ở đa số trường hợp, đây là một phần của quá trình hồi phục và sẽ giảm dần sau vài tuần đến vài tháng bằng các biện pháp chăm sóc và phục hồi phù hợp. Tuy nhiên, đau sau thay khớp háng kéo dài và trầm trọng theo thời gian, kèm theo dấu hiệu bất thường như sưng tấy và nóng đỏ, có thể cảnh báo nhiều biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng hoặc mất ổn định khớp.
Đau sau thay khớp háng kéo dài bao lâu?
Điều này phụ thuộc chủ yếu vào phương pháp phẫu thuật, đường mổ, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và quá trình phục hồi chức năng của người bệnh. Thông thường, hầu hết người bệnh sẽ cảm thấy bớt khó chịu trong khoảng 2 tuần đầu, sau đó thuyên giảm dần trong 4 – 10 tuần tiếp theo và tiếp tục hồi phục trong vài tháng tiếp theo. Thăm khám định kỳ và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc, phục hồi chức năng theo chỉ định của bác sĩ góp phần nâng cao hiệu quả hồi phục.
Nguyên nhân đau kéo dài hoặc tăng sau thay khớp háng
Đau sau thay khớp háng có thể xảy ra do những nguyên nhân như:
Đau do cơ, gân và mô mềm
Các cơ và mô mềm xung quanh khớp háng có thể bị tổn thương trong quá trình phẫu thuật, dẫn đến đau sau mổ thay khớp háng. Ngoài ra, tình trạng ít vận động, vận động quá sớm hoặc quá sức sau phẫu thuật cũng làm tăng nguy cơ đau nhức.
Đau do nguyên nhân cơ học của khớp nhân tạo
Các bộ phận của khớp háng nhân tạo có thể bị lỏng theo thời gian, gây đau, yếu cơ, tiêu xương và mất ổn định khớp. Tình trạng này thường gặp ở những loại khớp nhân tạo cũ hoặc người bệnh hoạt động thể chất cường độ cao. Phẫu thuật thay thế khớp mới có thể được xem xét để can thiệp và phòng tránh nhiều biến chứng khác. Mặt khác, chỏm cầu của khớp nhân tạo có thể bị lệch khỏi ổ khớp do vận động mạnh hoặc sai tư thế, dẫn đến trật khớp và cần nắn chỉnh hoặc phẫu thuật để can thiệp.
Lỏng hoặc trật khớp nhân tạo có thể gây đau sau mổ thay khớp háng
Đau do nhiễm trùng quanh khớp nhân tạo
Đau sau thay khớp háng có thể xảy ra do nhiễm trùng tại vị trí phẫu thuật hoặc lan sâu vào khớp. Nguy cơ sẽ cao hơn ở người bị suy giảm miễn dịch, đái tháo đường, béo phì, bệnh mạch máu ngoại vi hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch. Hậu quả gây đau dữ dội, sưng tấy và nóng đỏ quanh khớp.
Tổn thương thần kinh
Các dây thần kinh quanh khớp háng có thể bị kéo căng trong quá trình phẫu thuật. Điều này dẫn đến đau nhức, tê bì và ngứa ran ở đùi, có thể lan đến bàn chân, sau phẫu thuật. Một số trường hợp hiếm gặp có thể gây suy giảm chức năng cơ.
Dấu hiệu đau sau thay khớp háng cần đi khám ngay
Người bệnh cần thăm khám ngay khi nhận thấy những dấu hiệu:
- Cơn đau kéo dài và tăng dần theo thời gian
- Phần hông ở bên phẫu thuật sưng đau và khó chịu dữ dội
- Vết mổ sưng đỏ và chảy dịch
- Sưng đùi và bắp chân
- Sốt cao trên 38 độ C, kèm theo ớn lạnh
- Tê bì và ngứa ran ở đùi, có thể lan xuống bàn chân
Thăm khám ngay khi cơn đau kéo dài kèm sưng đỏ, sốt cao và ớn lạnh
Cách giảm đau sau mổ thay khớp háng
Tùy theo trường hợp, đau sau thay khớp háng có thể được cải thiện bằng những biện pháp:
- Sử dụng thuốc: thuốc kháng viêm không steroid (NSAID), thuốc giảm đau (như acetaminophen), thuốc giãn cơ… Người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị trước khi dùng thuốc để hạn chế tác dụng phụ.
- Nghỉ ngơi và nâng cao chân: nghỉ ngơi điều độ, ngủ đủ giấc, kê chân vừa phẫu thuật lên gối khi nằm
- Vật lý trị liệu: thực hiện các bài tập theo hướng dẫn để phục hồi sức mạnh và khả năng vận động của khớp háng;
- Chườm đá: chườm khoảng 15 – 20 phút, 2 – 3 lần/ngày để giảm sưng đau. Lưu ý không đặt trực tiếp túi chườm lên da và không thực hiện nếu có vết thương hở.
- Chế độ dinh dưỡng: bổ sung đầy đủ và cân bằng giữa các nhóm chất, đặc biệt là thực phẩm giàu canxi, protein, chất xơ; uống đủ nước; tránh uống rượu bia và tiêu thụ thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ
- Sử dụng thiết bị hỗ trợ: dùng nạng hoặc khung tập đi để hỗ trợ di chuyển trong giai đoạn đầu
- Vận động vừa sức: đi bộ và vận động nhẹ nhàng mỗi ngày, tăng dần cường độ tập luyện theo mức độ hồi phục của cơ thể
Người bệnh có thể sử dụng khung tập đi để hỗ trợ di chuyển
Những cách giảm đau người bệnh cần tránh
Người bệnh cần tránh thực hiện những hoạt động như:
- Sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc chưa tham khảo ý kiến của bác sĩ
- Đặt túi chườm trực tiếp lên da, chườm đá khi trên da có vết thương hở hoặc nhiệt độ cao
- Tì đè hoặc tác động mạnh lên vùng khớp háng vừa phẫu thuật
- Vận động quá sớm, tập luyện quá sức và sai kỹ thuật
Tham khảo cách kiểm soát đau theo từng giai đoạn phục hồi
| Giai đoạn | Biện pháp hỗ trợ giảm đau |
| Giai đoạn ngay sau phẫu thuật (0 – 24 giờ) | Sử dụng thuốc giảm đau qua đường tĩnh mạch hoặc đường uống theo chỉ định Vận động nhẹ nhàng ngay khi có thể để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông Tập vật lý trị liệu theo hướng dẫn, đi lại với dụng cụ hỗ trợ Theo dõi chỉ số sinh tồn và tình trạng vết mổ |
| Giai đoạn hồi phục ban đầu (1 – 6 tuần) | Tiếp tục sử dụng thuốc giảm đau theo chỉ định và có thể giảm dần liều lượng tùy theo mức độ hồi phục Duy trì tập vật lý trị liệu và vận động đều đặn, vừa sức Trở lại thực hiện các công việc nhẹ nhàng, cân bằng giữa sinh hoạt và nghỉ ngơi Theo dõi và chăm sóc vết thương |
| Giai đoạn phục hồi trung gian (6 – 12 tuần) | Có thể ngưng hoặc giảm sự phụ thuộc vào thuốc giảm đau tùy theo trường hợp Tập trung vào các bài tập vật lý trị liệu chuyên sâu và khả năng vận động độc lập tối đa Tránh các hoạt động ảnh hưởng đến tuổi thọ của khớp háng nhân tạo như xoay người đột ngột, mang vác nặng, ngồi xổm… |
| Giai đoạn phục hồi dài hạn (3 – 6 tháng) | Bắt đầu trở lại sinh hoạt và làm việc bình thường Tập thể dục đều đặn và vừa sức, kiểm soát cân nặng hợp lý Theo dõi sức khỏe và thăm khám định kỳ |
Thay khớp háng có an toàn không và có ảnh hưởng gì không?
Phẫu thuật thay khớp háng góp phần giảm đau, khôi phục khả năng vận động và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Phương pháp này có thể đem lại hiệu quả tối ưu nếu được chỉ định đúng trường hợp, thường gặp như người bệnh không đáp ứng điều trị nội khoa, hoặc tổn thương khớp nghiêm trọng ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt. Đau sau thay khớp háng là một trong những biểu hiện thường gặp, nhưng đa phần sẽ thuyên giảm dần theo thời gian. Thực hiện phục hồi chức năng sau thay khớp háng đầy đủ góp phần giảm đau, hỗ trợ hồi phục và hạn chế biến chứng.
Tuy nhiên, thay khớp háng là một phẫu thuật khó, đòi hỏi đội ngũ bác sĩ có chuyên môn cao cùng thiết bị hỗ trợ chuyên nghiệp để đảm bảo an toàn và thành công.
