Tìm hiểu ưu điểm và nhược điểm của thay khớp gối nhân tạo có thể giúp người bệnh có góc nhìn tổng quan hơn về phương pháp can thiệp này. Thay khớp gối là dạng phẫu thuật chỉnh hình hiện đại, thường được bác sĩ chỉ định trong điều trị tổn thương khớp gối mức nặng. Vậy thay khớp gối có những lợi ích và rủi ro gì?
Ưu điểm của thay khớp gối nhân tạo
Phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo có thể được bác sĩ chỉ định trong một số trường hợp khớp gối bị tổn thương nghiêm trọng và/hoặc không đáp ứng với điều bảo tồn. Mục tiêu là thay thế khớp gối tự nhiên đã bị hư hại bằng khớp gối làm từ vật liệu nhân tạo, từ đó sửa chữa các biến dạng của khớp, trục chi. Vậy thay khớp gối có tốt không? Hoàn tất quy trình thay khớp gối nhân tạo trong trường hợp cần thiết có thể mang lại cho người bệnh một số lợi ích sức khỏe như:
Giảm đau
Bề mặt khớp gối bị hư hại được thay thế bằng khớp nhân tạo giúp cải thiện tình trạng cọ xát giữa các đầu xương, từ đó có thể hạn chế tối đa cảm giác đau đớn ở người bệnh. Khi cơn đau thuyên giảm, người bệnh sẽ bớt phụ thuộc vào thuốc giảm đau, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi chức năng.
Phục hồi vận động
Sau phẫu thuật thay khớp gối, người bệnh có thể cải thiện phạm vi vận động ở đầu gối và thực hiện các hoạt động hằng ngày như đi lại, đứng lên, ngồi xuống, leo cầu thang… dễ dàng hơn.
Độ bền cao
Khớp gối nhân tạo được chế tạo từ các vật liệu có độ bền và khả năng chịu lực tốt, có thể hoạt động ổn định trong nhiều năm. Nhờ đó, người bệnh có thể cải thiện sức khỏe lâu dài.
Cải thiện chất lượng sống
Nhờ giảm đau và phục hồi chức năng sau mổ thay khớp gối, chất lượng cuộc sống của người bệnh được nâng cao đáng kể. Sau khi hồi phục, người bệnh có thể quay trở lại sinh hoạt, làm việc và tham gia các hoạt động phù hợp mà trước đây từng bị hạn chế do đau khớp. Ngoài ra, khả năng vận động tốt hơn còn góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch, duy trì cân nặng hợp lý và giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến ít vận động.
Phẫu thuật thay khớp gối có thể giúp người bệnh phục hồi khả năng vận động và cải thiện chất lượng đời sống
Phẫu thuật thay khớp gối được xem là phương pháp điều trị có hiệu quả cao trong xử lý các tổn thương nặng nề ở khớp gối do bệnh lý hoặc chấn thương. Thay khớp đầu gối nhân tạo có thể mang lại nhiều lợi ích, tuy nhiên, kết quả điều trị còn phụ thuộc vào kỹ thuật áp dụng, chương trình phục hồi chức năng và sự hợp tác của người bệnh trong quá trình chăm sóc sau mổ…
Nhược điểm của thay khớp gối nhân tạo
Thay khớp gối là cuộc phẫu thuật lớn nên vẫn có thể tồn tại một số hạn chế. Người bệnh cần được bác sĩ tư vấn đầy đủ về lợi ích và nhược điểm của thay khớp gối trước khi quyết định điều trị.
Giá thành cao
Chi phí thay khớp gối thường bao gồm nhiều khoản như thăm khám, chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật, khớp nhân tạo, thuốc, thời gian nằm viện, phục hồi chức năng sau mổ… Tổng chi phí cho từng trường hợp có thể khác nhau tùy theo loại khớp nhân tạo, kỹ thuật phẫu thuật, cơ sở y tế và phạm vi chi trả của bảo hiểm. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn cụ thể.
Tuổi thọ có hạn
Khớp gối nhân tạo có tuổi thọ trung bình khoảng 15 năm, sau nhiều năm sử dụng có thể bị mòn, lỏng hoặc hư hỏng. Khi khớp nhân tạo không còn hoạt động tốt, người bệnh có thể cần phẫu lại. Tuy nhiên, hiện nay nhờ sự cải tiến về vật liệu và kỹ thuật, tuổi thọ của khớp gối nhân tạo đã được nâng cao đáng kể so với trước.
Hạn chế vận động mạnh
Sau khi thay khớp gối, người bệnh có thể vận động hoặc chơi các bộ môn thể thao nhẹ nhàng (đi bộ, đạp xe, bơi lội…) theo hướng dẫn của bác sĩ. Các hoạt động thể chất mạnh như chạy đường dài, nhảy cao, bóng đá, bóng rổ… thường không được khuyến khích do có thể làm tăng áp lực lên khớp gối nhân tạo, từ đó tăng nguy cơ mòn, lỏng hoặc hư hỏng khớp sớm hơn.
Mục tiêu của phẫu thuật thay khớp gối là giúp người bệnh thoát khỏi cơn đau, lấy lại tầm vận động trong khả năng, trở lại với sinh hoạt bình thường và nâng cao chất lượng cuộc sống. Nhìn chung, các nhược điểm của thay khớp gối nhân tạo thường không có ảnh hưởng đáng kể đối với mục đích điều trị chung. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn thay khớp gối có an toàn không và giới thiệu sơ lược về các thiết bị thay khớp gối nhân tạo, từ đó có thể yên tâm hơn trước khi tiếp nhận điều trị.
Nhược điểm của thay khớp gối nhân tạo thường không ảnh hưởng đáng kể đối với mục đích điều trị chung
Những rủi ro khi thay khớp gối có thể gặp phải (*)
Thay khớp gối là một trong những phẫu thuật chỉnh hình có tỷ lệ thành công cao, nhưng cũng giống như bất kỳ kỹ thuật can thiệp ngoại khoa nào khác, người bệnh vẫn có nguy cơ gặp biến chứng trong hoặc sau mổ, chẳng hạn như:
- Đau kéo dài sau phẫu thuật
- Cứng khớp, hạn chế vận động
- Nhiễm trùng khớp nhân tạo
- Lỏng lẻo hoặc lệch khớp gối nhân tạo
- Suy giảm chức năng thần kinh
- Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) và thuyên tắc phổi (PE)
- Đột quỵ, nhồi máu cơ tim, viêm phổi…
Không phải người bệnh nào cũng gặp tai biến thay khớp gối nhân tạo, nguy cơ gặp phải các rủi ro kể trên chỉ xuất hiện khi cuộc phẫu thuật không đảm bảo được các điều kiện an toàn (tay nghề bác sĩ, trang thiết bị y tế, sức khỏe nền của người bệnh, chương trình phục hồi chức năng sau mổ…). Để có thể giảm thiểu nguy cơ biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị, người bệnh cần được phẫu thuật thay khớp gối tại bệnh viện uy tín, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trong việc dùng thuốc và chăm sóc vết mổ, đồng thời tích cực tập phục hồi chức năng.
Có nên thay khớp gối nhân tạo không?
Không phải mọi trường hợp bị đau, thoái hóa hoặc chấn thương khớp gối đều cần phẫu thuật thay khớp. Người bệnh có nên thay khớp gối không sẽ do bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình hoặc Cơ xương khớp chỉ định sau khi đã đánh giá toàn diện các yếu tố như: mức độ tổn thương khớp, triệu chứng lâm sàng, kết quả chẩn đoán hình ảnh, tình trạng sức khỏe và nhu cầu vận động của người bệnh… Trường hợp vẫn có thể kiểm soát triệu chứng bằng điều trị bảo tồn, bác sĩ tạm thời chưa chỉ định phẫu thuật. Một số trường hợp có thể được bác sĩ chỉ định thay khớp gối là:
- Đau khớp gối nghiêm trọng và kéo dài, ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, công việc hoặc giấc ngủ
- Đã áp dụng các phương pháp điều trị bảo tồn nhưng triệu chứng không cải thiện
- Khớp gối biến dạng, cứng khớp hoặc hạn chế vận động rõ rệt
- Hình ảnh X-quang cho thấy khớp gối bị hư hại nhiều…
Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về lợi ích và nhược điểm của thay khớp gối nhân tạo trước khi tiếp nhận điều trị. Nhìn chung, nhược điểm của thay khớp gối không có ảnh hưởng đáng kể so với lợi ích sức khỏe mà người bệnh đạt được sau phẫu thuật. Người bệnh cần tuân thủ chương trình phục hồi chức năng, duy trì cân nặng hợp lý và tái khám định kỳ để góp phần nâng cao hiệu quả sau mổ, kéo dài tuổi thọ của khớp nhân tạo và cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài.
